Najstarszy plan Warszawy – kiedy powstał, jak wyglądał?

W dzisiejszym filmie zabieramy Was w fascynującą podróż do XVII-wiecznej Warszawy, odkrywając najstarszy znany nam współcześnie plan Stolicy. Jest to zarazem plan… najmniej popularny spośród dzieł kartografii warszawskiej. Jak wyglądał i czego możemy się z niego dowiedzieć? O tym w filmie.

Plan Izraela Hoppego z 1641 roku to niezwykły dokument historyczny, który pozwala nam spojrzeć na Warszawę sprzed niemal 400 lat. Znalazł się on w pracy autora opisującej wydarzenia wojny czteroletniej i sześcioletniego rozejmu między Polską a Szwecją z lat 1626-1636. Jest to plan o intrygującej, choć także nieprecyzyjnej formie, poddany licznym zniekształceniom i uproszczeniom. To powoduje, że może stwarzać wrażenie nieczytelnego, rodząc więcej pytań, niż odpowiedzi. W przygotowaniu tego odcinka nieoceniona była publikacja z serii” Plany Warszawy – 1655″ wydana przez Muzeum Warszawy, którą gorąco polecamy (jak i całą serię!) – https://muzeumwarszawy.pl/plan-warsza….

Oryginał planu Hoppego znajduje się w Archiwum Państwowym w Gdańsku pod sygnaturą archiwalną APG 492/654, a skan pochodzi z Kolekcji I Map i Planów Warszawy w zespole 72/1009/0 w Zbiorze fotokopii planów Warszawy pod numerem 72/1009/0/-/2 – „Plan I. Hoppe’go z dzieła pt. „Geschichte der ersten Schwedisch -Polnichen Kriegs 1626 – 1636”. Plan rozbudowy Ujazdowa z 1606 znajduje się zespole 72/1005/0 w Zbiorze prof. Antoniego Karczewskiego, numer jednoski: 72/1005/0/-/123 „Ujazdów 1606 klisza [zdjęcie planu Ujazdowa]”.

Wesprzyj naszą twórczość na:

1 Comment

  • Jerzy Czajewski

    19.07.2025 at 14:39 Odpowiedz

    Plan ma być może swój początek ze znajomości Hoppego z Wilhelmem Appelmanem, wojskowym inżynierem króla Zygmunta III. Był on projektantem „wałów Zygmuntowskich” wybudowanych w pospiechu w obliczu spodziewanej nawały osmańskiej w 1620-1621. Ciekawa jest również na mapie zaznaczona poniżej obróconych literek T tzw. Kaplica Moskiewska (w formie sześciokąta) gdzie pochowano cara Wasyla Szujskiego wraz z bratem Dymitrem. Ten obiekt był prawdopodobnie również zrealizowany przez króla według projektu Appelmana który wzorował się na części cerkwi w której znajdował a się kwatera króla podczas oblężenia Smoleńska 1609-1611. Do omówienia byłby też wielki plan Warszawy Zurnera z 1736 roku ( archiwum drezdeńskie) gdzie są widoczne resztki wałów Zygmuntowskich.

Post a Comment

0